Pożyczka dla zadłużonych 2026 – czy istnieje i co zamiast niej?

Osoba zadłużona może dostać pożyczkę – decyduje ocena zdolności kredytowej

Żaden przepis nie zakazuje pożyczania osobie, która ma inne długi. Ustawa wymaga czegoś innego: przed zawarciem umowy kredytodawca musi ocenić Twoją zdolność kredytową (art. 9 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim). Robi to na podstawie informacji od Ciebie albo z baz danych (art. 9 ust. 2).

• Bank ocenia zdolność według art. 70 Prawa bankowego: „Bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej kredytobiorcy”, czyli od tego, czy spłacisz kredyt z odsetkami w terminach z umowy.
• Instytucja pożyczkowa może udzielić pożyczki tylko po pozytywnej ocenie zdolności kredytowej (art. 9a ust. 1). Ten obowiązek istnieje od 18 maja 2023 r.

W praktyce liczy się więc nie samo to, że masz kredyt czy chwilówkę, ale czy spłacasz je w terminie i ile zostaje Ci z dochodu po opłaceniu rat. Kilka terminowo spłacanych zobowiązań to co innego niż zaległości i wpisy w bazach dłużników. Najczęstsze przyczyny odmowy opisujemy w poradniku Odmowa pożyczki – przyczyny i co zrobić.

Gdy dane z baz nie wystarczą do oceny, a firma nie ma innych wiarygodnych danych, instytucja pożyczkowa odbiera od Ciebie oświadczenie o dochodach i stałych wydatkach wraz z dokumentami. Musi to zrobić zawsze, gdy całkowita kwota kredytu przekracza dwukrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę (art. 9a ust. 3).

Podstawa: ustawa o kredycie konsumenckim, art. 9 i 9a (Dz.U. z 2025 r. poz. 1362); Prawo bankowe, art. 70 (Dz.U. z 2026 r. poz. 38); ustawa z 6 października 2022 r. o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie (Dz.U. z 2022 r. poz. 2339), art. 14, odczyt 21 października 2026 r.

Przy zaległościach ponad 6 miesięcy firma pożyczkowa ryzykuje zakaz sprzedaży długu i wstrzymanie jego dochodzenia

Art. 9a ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim przewiduje sankcję dla instytucji pożyczkowej. Dotyczy ona dwóch sytuacji: firma udzieliła pożyczki bez prawidłowej oceny zdolności kredytowej albo z Twojego oświadczenia i zebranych informacji wynikało, że w dniu zawarcia umowy miałeś zaległość w spłacie innego długu powyżej 6 miesięcy, a nowa pożyczka nie służyła jej spłacie. Wtedy:

• sprzedaż długu z tej umowy jest nieważna;
• firma może dochodzić spłaty dopiero po spłacie lub wygaśnięciu wcześniejszego długu albo po prawomocnym stwierdzeniu przez sąd, że ten dług nie istnieje;
• za okres zakazu firma nie może doliczać odsetek, kosztów pozaodsetkowych ani innych opłat, a przedawnienie biegnie dalej.

Ust. 6: sąd bada te okoliczności tylko na Twój zarzut. Jeśli firma Cię pozwie, a Ty uważasz, że ten przepis Cię chroni, musisz to podnieść w sprawie.

Ust. 7: przepisów o oświadczeniu (ust. 3) i o sankcji (ust. 5) nie stosuje się do tanich pożyczek. Chodzi o umowy, w których odsetki i koszty pozaodsetkowe razem są niższe od połowy sumy maksymalnych kosztów pozaodsetkowych z art. 36a ust. 1 i odsetek maksymalnych z art. 359 § 2¹ Kodeksu cywilnego.

To dlatego firmy pożyczkowe ostrożnie podchodzą do osób z długimi zaległościami. Nadzór nad nimi ma Komisja Nadzoru Finansowego: prowadzi rejestr instytucji pożyczkowych (art. 59ab) i może nałożyć na instytucję karę do 15 000 000 zł za działalność z naruszeniem ustawy (art. 59di ust. 1 pkt 2).

Prezes UOKiK nakłada kary za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów – do 10% obrotu z poprzedniego roku (art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów).

Podstawa: ustawa o kredycie konsumenckim, art. 9a ust. 3–7, art. 59ab i 59di (Dz.U. z 2025 r. poz. 1362); ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, art. 106 (Dz.U. z 2025 r. poz. 1714), odczyt 21 października 2026 r.

Pożyczka „bez BIK” i „bez baz” w legalnej firmie nie istnieje

Instytucja pożyczkowa ocenia zdolność kredytową na podstawie danych od zaufanych dostawców, w szczególności BIK i biur informacji gospodarczej (art. 9a ust. 2). Po udzieleniu pożyczki niezwłocznie przekazuje informację o niej do BIK, a o zaległościach – do BIK lub do biura informacji gospodarczej (art. 9a ust. 8). Hasło „bez BIK” może więc oznaczać najwyżej tyle, że firma nie odrzuca wniosku automatycznie za słabszą historię w jednej bazie. Pożyczki bez żadnego sprawdzenia legalna firma nie udzieli.

Więcej o tym, co naprawdę znaczy „bez BIK”, piszemy w poradniku o odmowie pożyczki, w części „Pożyczka bez BIK” w legalnej firmie nie oznacza pożyczki bez oceny. Co zawiera raport i jak go sprawdzić, wyjaśniamy w tekście BIK – co o Tobie wie i jak go sprawdzić.

Link afiliacyjny

Link oznaczony jako „Link afiliacyjny” to link partnerski: jeśli z niego skorzystasz, możemy dostać wynagrodzenie, a Ty nie płacisz więcej. Pozostałe linki we wpisie nie są afiliacyjne.

Podstawa: ustawa o kredycie konsumenckim, art. 9a ust. 2 i 8 (Dz.U. z 2025 r. poz. 1362), odczyt 21 października 2026 r.

Ogłoszenia „pożyczka dla zadłużonych” to najczęściej szara strefa albo oszustwo

Kto po kilku odmowach szuka w internecie „pożyczki dla dłużników” albo „pożyczki z komornikiem”, trafia zwykle na trzy rodzaje ofert:

• Serwisy, które zbierają dane: przekazują wniosek firmom, które i tak ocenią Twoją zdolność kredytową. Tracisz czas, a Twoje dane trafiają do podmiotów, których nie znasz.
• Pożyczkodawców spoza rynku regulowanego: nie sprawdzają zdolności, ale żądają weksla, zastawu na mieszkaniu lub samochodzie albo stawiają warunki, które trudno sprawdzić przed podpisaniem umowy.
• Oszustów: żądają opłaty z góry za „rozpatrzenie wniosku” albo „ubezpieczenie” i znikają. Mogą też wykorzystać Twoje dane do wzięcia pożyczki na Twoje nazwisko.

Jak wygląda pożyczka w szarej strefie i jak sprawdzić pożyczkodawcę w rejestrze KNF, opisujemy w poradniku o odmowie pożyczki, w części Po odmowie nie idź do szarej strefy.

Podstawa: ustawa o kredycie konsumenckim, art. 59aa i 59ab (Dz.U. z 2025 r. poz. 1362); KNF – rejestr instytucji pożyczkowych, odczyt 21 października 2026 r.

Pożyczka 1000 zł na 30 dni może kosztować najwyżej 108,22 zł ponad odsetki

Ustawa ogranicza koszty pozaodsetkowe, czyli prowizje, opłaty i koszty usług dodatkowych. Przy pożyczce na co najmniej 30 dni limit liczy się według wzoru z art. 36a ust. 1: 10% całkowitej kwoty kredytu plus 10% tej kwoty pomnożone przez okres spłaty w dniach i podzielone przez liczbę dni w roku.

Limity z art. 36a mają to brzmienie od 18 grudnia 2022 r. (ustawa antylichwiarska, Dz.U. z 2022 r. poz. 2339). Nie stosuje się ich do umów zawartych wcześniej. Koszty ponad limit nie należą się pożyczkodawcy (art. 36a ust. 3). Do limitu wliczają się też opłaty za pakiety i usługi dodatkowe – jak z nich zrezygnować, piszemy w poradniku Rezygnacja z dodatków do pożyczki.

Podstawa: ustawa o kredycie konsumenckim, art. 36a (Dz.U. z 2025 r. poz. 1362); Dz.U. z 2022 r. poz. 2339, art. 7 pkt 4, art. 10 ust. 1 i art. 14; Kodeks cywilny, art. 359 (Dz.U. z 2026 r. poz. 795); NBP – stopa referencyjna 3,75% od 5 marca 2026 r., odczyt 21 października 2026 r.

Pożyczki społecznościowe też mają ustawowe limity kosztów i odsetek

Pożyczka od osoby prywatnej, także zawarta przez platformę pożyczek społecznościowych, nie jest wyjęta spod prawa. Jeśli pożyczasz na cele prywatne i nie obowiązują przepisy szczególne, Kodeks cywilny ogranicza koszty:

• Art. 720² § 1 k.c.: pozaodsetkowe koszty nie mogą przekroczyć kwoty z wzoru MPK = K × n/R × 20%, gdzie K to kwota pożyczki, n – okres spłaty w dniach, a R – liczba dni w roku. Przy 1000 zł na 30 dni to 16,44 zł (nasze wyliczenie).
• Art. 720² § 2–4 k.c.: w całym okresie spłaty koszty nie mogą przekroczyć 25% kwoty pożyczki. Koszty ponad limit nie należą się, a umowa nie może tych przepisów wyłączyć ani ograniczyć.
• Art. 359 § 2¹ i § 2² k.c.: odsetki nie mogą w stosunku rocznym przekroczyć odsetek maksymalnych. Jeśli umowa przewiduje wyższe, należą się tylko odsetki maksymalne, czyli dziś 14,5% rocznie.

Limity z art. 720² k.c. w tym brzmieniu dotyczą umów zawartych od 18 grudnia 2022 r. (art. 10 ust. 1 ustawy antylichwiarskiej).

Podobnie jak przy pożyczce z firmy, przed umową pożyczkodawca musi podać Ci łączne koszty, odsetki i kwotę odsetek do zapłaty (art. 720⁴ k.c.). Przy wcześniejszej spłacie koszty maleją proporcjonalnie (art. 720⁵ k.c.).

Pożyczka społecznościowa ma też ryzyka: na platformie decyzję podejmuje inny użytkownik, a serwis może pobierać własne opłaty. Jeśli nie spłacisz, pożyczkodawca może Cię pozwać jak każdy wierzyciel. Jak działa przykładowa platforma i ile kosztuje, opisujemy w profilu platformy pożyczek prywatnych i crowdfundingu.

Podstawa: Kodeks cywilny, art. 359 § 2¹–2³, art. 720¹–720⁵ i 724¹ (Dz.U. z 2026 r. poz. 795), odczyt 21 października 2026 r.

Komornik nie przekreśla pożyczki z mocy prawa, ale zwykle obniża zdolność kredytową

Egzekucja komornicza sama w sobie nie wyklucza pożyczki. Zajęcie części pensji, emerytury lub rachunku zmniejsza jednak dochód, który kredytodawca bierze pod uwagę przy ocenie. Jeśli zaległość trwa dłużej niż 6 miesięcy, a nowa pożyczka nie służy jej spłacie, instytucja pożyczkowa ryzykuje dodatkowo sankcję z art. 9a ust. 5. Dlatego w praktyce wniosek najczęściej kończy się odmową.

Zamiast kolejnej pożyczki sprawdź, ile komornik może zająć i czego zająć nie może. Wyjaśniamy to w tekście Ile może zabrać komornik z emerytury lub renty. Jeśli dług jest jeszcze na etapie windykacji, przeczytaj, co może, a czego nie może windykator.

Jeśli w domowym budżecie jest 800 plus, sprawdź, dlaczego pożyczka „pod 800 plus” bywa pułapką.

Podstawa: ustawa o kredycie konsumenckim, art. 9a ust. 3 i 5 (Dz.U. z 2025 r. poz. 1362), odczyt 21 października 2026 r.

Zastrzeżony PESEL chroni Cię przed pożyczką wziętą na Twoje dane

Od 1 czerwca 2024 r. kredytodawca przed zawarciem umowy musi sprawdzić, czy Twój numer PESEL jest zastrzeżony (art. 9b ust. 1). Jeśli w chwili zawarcia umowy numer był zastrzeżony, kredytodawca nie może żądać od Ciebie spłaty ani sprzedać tego długu (art. 9b ust. 2).

Wyjątek z ust. 3 dotyczy tylko kredytów, które łącznie spełniają kilka warunków, m.in.: pieniądze trafiają do sprzedawcy lub usługodawcy, umowę zawierasz na odległość, kredyt wynika z umowy o charakterze ciągłym, a łączna wartość zobowiązań z tej umowy nigdy nie przekracza minimalnego wynagrodzenia.

Zastrzeżenie jest bezpłatne. Zrobisz je i cofniesz przez usługę elektroniczną (np. w aplikacji mObywatel lub na stronie gov.pl) albo osobiście w dowolnym urzędzie gminy (art. 23e ustawy o ewidencji ludności). Zastrzeżenie umożliwiają też niektóre banki, SKOK-i i placówki pocztowe operatora wyznaczonego (art. 23f). Gdy sam będziesz składać wniosek o pożyczkę, najpierw cofnij zastrzeżenie. Możesz je cofnąć czasowo – wtedy numer zostanie automatycznie zastrzeżony ponownie w wybranym terminie.

Jeśli podejrzewasz, że ktoś już wziął pożyczkę na Twoje dane, zastrzeżenie nie zadziała wstecz. Zobacz, jak sprawdzić, czy ktoś wziął na Ciebie kredyt, i co zrobić w pierwszej godzinie.

Podstawa: ustawa o kredycie konsumenckim, art. 9b (Dz.U. z 2025 r. poz. 1362); Dz.U. z 2023 r. poz. 1394, art. 26 pkt 9; ustawa o ewidencji ludności, art. 23e i 23f (Dz.U. z 2026 r. poz. 384); gov.pl – zastrzeż swój numer PESEL lub cofnij zastrzeżenie, odczyt 21 października 2026 r.

Gdy masz długi, nowa pożyczka nie powinna być pierwszym krokiem

Kolejność poniżej zaczyna się od działań, które nie tworzą nowego długu.

1. Spisz długi i sprawdź raporty. Pierwszą kopię danych z BIK dostaniesz bezpłatnie (art. 15 ust. 3 RODO). Jako konsument wpisany jako dłużnik masz bezpłatny dostęp do swoich danych w każdym biurze informacji gospodarczej raz na 6 miesięcy (art. 22b ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych).
2. Sprawdź, czy dług nie jest przedawniony. Jak to policzyć, opisujemy w poradniku Przedawnienie długu – po ilu latach. Wierzyciel żąda spłaty długu zmarłego członka rodziny? Najpierw sprawdź, czy w ogóle za niego odpowiadasz: czy długi się dziedziczy.
3. Zaproponuj ugodę albo rozłożenie zaległości na raty. Porozmawiaj z wierzycielem, zanim sprawa trafi do sądu i komornika. Jeśli w pożyczce masz pakiet usług, sprawdź, czy możesz z niego zrezygnować.
4. Rozważ konsolidację, jeśli masz dochód. Ma sens wtedy, gdy kończy branie kolejnych chwilówek na spłatę poprzednich. Przeczytaj poradnik Konsolidacja chwilówek – kiedy się opłaca. Jeśli problemem jest samo ciągłe sięganie po kolejne pożyczki, zobacz też Jak przestać brać chwilówki.
5. W sporze z firmą finansową najpierw złóż reklamację. Jeśli firma jej nie uwzględni, możesz złożyć wniosek do Rzecznika Finansowego (art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej).
6. Skorzystaj z bezpłatnej porady. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje w szczególności porady dla osób zadłużonych (art. 3a ust. 1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej). Wystarczy oświadczenie, że nie stać Cię na odpłatną pomoc (art. 4 ust. 2). Punkty znajdziesz na stronie gov.pl – Nieodpłatna pomoc. W ośrodku pomocy społecznej zapytaj o poradnictwo specjalistyczne, w tym prawne i psychologiczne – przysługuje bez względu na dochód (art. 46 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej).
7. Gdy nie jesteś w stanie spłacać długów, rozważ upadłość konsumencką. Wniosek składasz wyłącznie przez system teleinformatyczny, czyli Krajowy Rejestr Zadłużonych (art. 216a ust. 1 Prawa upadłościowego). Wniosek osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej podlega opłacie podstawowej 30 zł (art. 76a pkt 1 w zw. z art. 14 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

Podstawa: RODO, art. 15 ust. 3; ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych, art. 22b (Dz.U. z 2025 r. poz. 85); ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej, art. 24 (Dz.U. z 2026 r. poz. 823); ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, art. 3a i 4 (Dz.U. z 2026 r. poz. 44); ustawa o pomocy społecznej, art. 46 (Dz.U. z 2026 r. poz. 639); Prawo upadłościowe, art. 216a (Dz.U. z 2026 r. poz. 913); ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 14 i 76a (Dz.U. z 2025 r. poz. 1228), odczyt 21 października 2026 r.

Źródła

1. Ustawa z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 1362 – art. 9, 9a, 9b, 36a, 59ab, 59di: ISAP, tekst (ELI), odczyt 21 października 2026 r.
2. Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 795 – art. 359, 720¹–720⁵, 724¹: ISAP, tekst (ELI), odczyt 21 października 2026 r.
3. Prawo bankowe, tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 38 – art. 70: ISAP, tekst (ELI), odczyt 21 października 2026 r.
4. Ustawa z 6 października 2022 r. o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie, Dz.U. z 2022 r. poz. 2339 – art. 7, 10 i 14: ISAP, tekst (ELI), odczyt 21 października 2026 r.
5. Ustawa z 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości, Dz.U. z 2023 r. poz. 1394 – art. 9 i 26: ISAP, tekst (ELI), odczyt 21 października 2026 r.
6. Ustawa o ewidencji ludności, tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 384 – art. 23e i 23f: ISAP, tekst (ELI), odczyt 21 października 2026 r.
7. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 1714 – art. 106: ISAP, tekst (ELI), odczyt 21 października 2026 r.
8. Ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych, tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 85 – art. 22b: ISAP, tekst (ELI), odczyt 21 października 2026 r.
9. Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 44 – art. 3a i 4: ISAP, tekst (ELI), odczyt 21 października 2026 r.
10. Ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej, tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 823 – art. 24: ISAP, tekst (ELI), odczyt 21 października 2026 r.
11. Ustawa o pomocy społecznej, tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 639 – art. 46: ISAP, tekst (ELI), odczyt 21 października 2026 r.
12. Prawo upadłościowe, tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 913 – art. 216a: ISAP, tekst (ELI), odczyt 21 października 2026 r.
13. Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 1228 – art. 14 i 76a: ISAP, tekst (ELI), odczyt 21 października 2026 r.
14. Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO) – art. 15 ust. 3: EUR-Lex, odczyt 21 października 2026 r.
15. NBP – podstawowe stopy procentowe, stopa referencyjna 3,75% od 5 marca 2026 r.: nbp.pl, odczyt 21 października 2026 r.
16. KNF – rejestr instytucji pożyczkowych: rpkip.knf.gov.pl; Rzecznik Finansowy: rf.gov.pl; nieodpłatna pomoc prawna: gov.pl/web/nieodplatna-pomoc; Krajowy Rejestr Zadłużonych: gov.pl, odczyt 21 października 2026 r.

Materiał informacyjny, nie porada prawna. Nie oceniamy Twojej sytuacji i nie zachęcamy do zaciągania zobowiązań. W sprawie konkretnego długu skorzystaj z bezpłatnej porady prawnej lub z pomocy Rzecznika Finansowego.